Geniz Akıntısı

Geniz akıntısı nasıl oluşur?

Geniz Akıntısı Öksürme

Geniz akıntısı aslında her insanda bulunan bir akıntıdır. Burnumuz içinde günde 1-1,5 litre kadar üretilen mukus salgısı, burun boşluğunun arkasına yani geniz bölgesine doğru ilerler; buradan boğaza indiğinde yutkunarak bunu temizleriz. Normal şartlarda bu olanları hissetmeyiz. Mukus adını verdiğimiz bu jel kıvamlı salgının görevi, burun içerisini örten mukozayı nemlendirmek ve temizlemektir. Bu şekilde burun ve sinüs boşluklarımız, buruna giren tozlardan, polenlerden, yabancı maddeler ile birikintilerden arındırılır. Ancak bazı hastalıklar ve çeşitli koşullar geniz akıntısı miktarında artışa yol açabilir. Ayrıca geniz akıntısının kıvamında koyulaşma ve yoğunlaşma da olabilir. İşte bu durumlarda geniz akıntısı hissedilir ve rahatsız edici hale gelebilir.

Geniz akıntısı hastalarının çoğunda altta yatan, burun içi ve sinüslerle ilgili bir sorun vardır. Ayrıca salgıları yoğunlaştırabilen bazı ilaçların kullanımı, inflamatuvar hastalıklar, hormonal durumlar, mevsim geçişleri, ısı değişimleri, sigara içilmesi ve az su içilmesi gibi pek çok ilişkisiz gibi görünen durum da geniz akıntısını etkiler. Geniz akıntısı ve nedeni uzun sürdüğünde, burun içerisindeki dokularda bozulmalar ve şişmeler meydana gelebilir; belirtilere burun tıkanıklığı da eklenebilir. Sonuçta bunlar da geniz akıntısını arttırabilir ve adeta bir kısır döngüye girilir.

Geniz akıntısının belirtileri nelerdir?

Geniz akıntısı hissedilir bir belirti haline geldiğinde, bu daha çok boğaz bölgesinde balgam hissi ile sık sık boğaz temizleme isteğine neden olur. Balgam çıkarma ve tükürme hastayı toplumda güç durumlara düşürür. Geniz akıntısının neden olduğu öksürük ve boğazda gıcık hissi oldukça rahatsız edicidir. Yoğun akıntı boğaza indiğinde, nefes borusuna kaçmaması için refleks ya da istemli olarak öksürük olur. Öksürük balgamlı olabileceği gibi kuru da olabilir. Bu tip öksürükler nedeniyle bazı hastalarda öğürmeler, mide bulantısı ve kusma gibi ek yakınmalar dahi görüyoruz. Geniz akıntısı belirtileri bazen burun tıkanıklığı, yüz bölgesinde dolgunluk, baş ağrısı ve hapşırma ile de beraber olabilir. Bu gibi durumlarda sinüzit hastalığı veya alerjik nezle ile ilişkili olduğuna sıkça rastlıyoruz. Geniz akıntısı hastalarının diğer yakınmaları arasında tekrarlayan boğaz sorunları, faranjit, kulak iltihaplanmaları, bronşit ve astım gibi hastalıklar da olabilir. Zira geniz akıntısı, bu hastalıkları tetikleyen veya tedavisini güçleştiren etkenler arasındadır.

Geniz akıntısının yaşla da ilgisi vardır (old man's drip). Burun içi mukoza örtüsünün yaşlanmayla değişmesi, geniz akıntısını arttırabilir. Hafif ısı değişimlerine yaşlı burunlar daha hassastır. Ayrıca akıntılar herhangi bir yiyecek veya özellikle baharatlı yendiğinde de tetiklenebilir.

Geniz akıntısı ile karıştırılan durumlar var mıdır?

Burada üzerinde durmak istediğim bir konu daha var. Bazı hastalarda geniz akıntısı olmadığı halde "akıntı varmış hissi" olabiliyor. Tekrarlayan endoskopik muayeneler ve takiplerle bu hastaları, gerçekten geniz akıntısı olan hastalardan ayırdedebiliyoruz. Akıntı olmadığı halde hissinin bulunması, çeşitli boğaz-geniz kitleleriyle, yaşlılıkla, inflamatuvar hastalıklarla veya psikolojik rahatsızlıklarla ilişkili olabiliyor. Bu hastalarda ileri araştırma ve tetkikler yapmak ve ilgili branşlara yönlendirmek gerekebiliyor.

Reflü hastalığı da hatalı bir şekilde geniz akıntısı gibi hissedilebilir. Mide asidinin boğaz ve gırtlak bölgesinde yaptığı tahriş nedeniyle, hastalar boğazlarındaki bu hissi geniz akıntısıymış gibi algılayabilir. Burun ve genizde, rutin yaptığımız endoskopik muayene sırasında, gerçek bir geniz akıntısı varsa bunu zaten görebiliyoruz. Gırtlak bölgesinin endoskopisinde de asit kaçağının (reflü) etkileri (interarytenoid pakidermi) saptanabilir. Hastaların bazılarına, yemek borusu-mide endoskopisi yapıldığı halde reflü hastalığı (laringofaringeal reflü) olmadığı söylenmiş olabiliyor. Oysa pHmetri kateteri takılmamış ve diğer araştırmaları tamamlanmamış hastalarda, reflü tanısı konulamamış olabilir. Reflü hastalarında ilgili branşlar tarafından araştırmaların tamamlanması ve hastalık saptanırsa en az 3-4 ay tedavi görmeleri gerekmektedir.

Geniz akıntısının çözümü var mıdır?

Geniz akıntısını endoskopik değerlendirme sırasında görerek saptadığımız hastaların çoğunda çözüm sağlanabilir. Bu akıntının çözümü için önce geniz akıntısının nedenini belirlemek gerekir. Hasta ile uzun uzun konuşarak, yakınmasının süresi ve ilişkili tüm durumlar etraflıca öğrenilmelidir. Geniz akıntısının birden fazla nedeni olabildiğinden, her ayrıntı bilinmelidir. Muayene sırasında geniz akıntısının kaynağı önce burunda aranır. İnce endoskoplarla yaptığımız burun içi muayenesinde (nazal endoskopi) elde ettiğimiz bulgular çok önemlidir. Burun boşluğu, sinüs kanallarının açıldığı bölgeler ile geniz bölgesinin tamamını bu optik-kameralı muayenede inceleyebiliyoruz. Bu şekilde geniz bölgesindeki akıntıyı, kaynaklandığı sinüs bölgesini, mukoza örtüsünün sağlığını, alerji olup olmadığını ve buna yol açan burun kaynaklı pek çok hastalığı doğrudan görüp, teşhis edebiliyoruz. Yani kısacası eğer geniz akıntısının nedeni/nedenleri doğru belirlenirse, elbette geniz akıntısını önlemek ve tedavi etmek olanaklı oluyor.

Geniz akıntısı muayeneler sırasında görülmeyen, sadece akıntı hissi olan hastaların tedavisinde benim faydam olmayabiliyor. Gerçek bir geniz akıntısı söz konusu olmadığı için, bu hasta grubunu olası durumlara göre başka branşların araştırma ve tedavilerine yönlendirmek gerekli olabiliyor.

Polipli Sinüzit Tedavi Öncesi ve Sonrası Videosu

Geniz akıntısı ameliyat gerektirir mi?

Geniz akıntısı olan hastalarda önce mutlaka bazı ilaç ve spreylerle tedavi uygularız. Burun işleyişinin desteklenmesi ve düzeltilmesi sayesinde çoğu vakada geniz akıntısında azalma görülür. Bunun için burnun çeşitli tuzlu su karışımları ile yıkanması da oldukça faydalıdır. Tüm bu uygulamaların doktor önerisi ile yapılması ve bulgulardaki değişimlerin endoskopik muayeneler ile takip edilmesi çok önemlidir. Yani tedavi verildiğinde, sonuç alınana kadar hastanın düzenli olarak kontrollerine gelmesi gerekir. Düzelme olması halinde tedavi sonlandırılabilir; düzelme olmaması halinde tedaviye eklemeler yapılır veya bir sonraki adıma geçilebilir. Bol su içilmesi, sigaranın azaltılması/bırakılması çok etkilidir; geniz akıntısının yoğunluğunun azalmasını sağlar. Sinüzit hastalığı ve alerjik nezle varsa, bunların da belirlenmesi ve tedavi edilmeleri gereklidir.

Geniz akıntısına yol açan neden sinüzit veya burun eti büyümesiyse ve bu durumlar uzun süreli ilaç tedavileri ile düzelmiyorsa, bu hastalıkların ameliyatla tedavisi sayesinde geniz akıntısını çözüme ulaştırabiliyoruz. Sinüzit hastalığının ameliyatla tedavisinde, endoskopik görüntü altında hassas araçlarla yaptığımız milimetrik çalışmalarla, sinüs kanallarının salgı akış yollarını düzenleyebiliyoruz. Bu ameliyata endoskopik sinüs cerrahisi diyoruz. Yapısı bozulmuş ve aşırı büyümüş burun etlerinin küçültülmesi de solunum yollarının açılmasında ve burun işleyişinde düzelme ile beraber, geniz akıntısının tedavisinde önemli rol oynayabiliyor. Ancak bunların hiçbiri, hastaların tabiriyle, "geniz akıntısı ameliyatı" değildir. Yapılan her tedavi ve uygulama geniz akıntısının sebebine yöneliktir. Zira geniz akıntısı bir hastalık değil, bir belirtidir.

Geniz akıntısının tedavisi ne kadar sürer?

Geniz akıntısının tedavi süresi farklı farklı. geniz akıntısının nedeni örneğin bir nezle veya grip ise, genellikle 5 ila 10 gün sürelik bir tedavi ile düzelir. Akut iltihaplı sinüzitlerde 10 ila 14 gün tedavi uygulanır; bazen basamak tedavisi ile süre uzatılabilir. Kronik sinüzitlerde bazen aylar süren tedavi gerekli olabilir. Kronik hadiselerde genellikle burun işleyişi bozulmuş olduğu için, bu tip mukoza sorunu olan hastalarda en az 3-4 hafta yıkama ve kortizonlu spreylerle tedavi vermeyi ve endoskopik takipler yapmayı tercih ederiz. Bu tedavi ve takipler ile geniz akıntısı tamamen ortadan kalkabilir. Tedaviden kısmi olarak fayda görenlere bir süre daha tedavi verir ve düzelene kadar takip ederiz. İlaçlarla tedaviden hiç fayda görmeyenlerde sinüs boşluklarının ve kanallarının durumunu görmek için sinüs tomografisi gibi görüntüleme yöntemlerine başvururuz. Sinüslerde anatomik veya işlevsel sorunlar varsa, operasyon ve benzeri ileri tedavileri planlayabiliriz. İlaçlarla tedaviden fayda görmeyen hastalarda yapılacak bir sinüzit ameliyatının ortalama süresi 1 saattir. Ancak operasyon sonrası pansumanlar 1-3 hafta, takipler ise 2-6 ay kadar sürebilir. Özel bir sinüzit tipi olan polipli sinüzit hastalarını, operasyon sonrasında bir kaç sene, yılda 1-2 defa görmemiz gerekir.

Geniz akıntısının sinüzit ile bağlantısı nedir?

Akut sinüzitlerde sinüs boşlukları iltihapla doludur ve sinüs kanallarından burun boşluğuna iltihap akışı olur. Burun boşluğundan da genize ve boğaza sarı-yeşil renkli balgam gelişi olur. Üst solunum yolu infeksiyonlarında hissedilen burun-geniz akıntısı bu şekildedir. Bu durum sıklıkla bir nezle-gribi takiben ve kırgınlık ile ateş gibi hastalık belirtileri ile birliktedir. Bu hastalar, geniz akıntılarının günler veya haftalardır olduğunu söylerler.

Kronik sinüzitli hastalar ise geniz akıntılarının aylardır veya yıllardır olduğunu ifade ederler. Buradaki akıntılar genellikle iltihaplı değildir. Sinüs ve mukoza işleyişindeki bozukluk nedeniyle yoğun jel veya uhu gibi yapışkan; grimsi, bazen beyaz ve şiddeti dönemsel olarak değişen bir geniz akıntısı olur. Örneğin yazın kronik sinüzit hastaları kuru-sıcak hava ve tuzlu deniz suyu ile oldukça rahatlarlar. Kış mevsimi ve hastalıklarla beraber yakınmalar şiddetlenir.

Geniz akıntısına yol açan sinüslerle ilgili bir diğer durumda sinüzit hastalığı yoktur, fakat bir salgı kısırdöngüsü vardır. Olağan koşullarda sinüsün doğal deliğinden akıp gitmesi gereken mukus salgısı, diğer bir delikten sinüse geri döner durur. Aksesuar ostium salgı kısırdöngülerinde, ilaç ve sprey tedavileri sırasında iyiye giden, fakat tedavi kesildiğinde tekrar başlayan inatçı bir geniz akıntısı olur. Bu tip aksesuar delikler normalde de olabilir, yani yapısal olarak bulunabilir ya da eski tip sinüzit ameliyatları sırasında açılmış olabilir. Bu delikler ince kesitli sinüs tomografisinde bazen görülebilir. Ama mukus salgısının sinüsün doğal kanalından çıkarak, aksesuar delikten sinüsün içerisine döndüğünü endoskopik muayenede görmemiz, kesin teşhis için en önemlisidir. Bunun için orta sinüs pasajına (orta meatus) girerek değerlendirmemize olanak sağlayan ince pediatrik optiklerin varlığı (2,7mm çaplı) ile bu endoskopik muayeneyi yapabilmek ve bulguları yorumlayabilmek için de deneyim çok önemlidir.

Geniz akıntısını önlemenin yolları nelerdir?

Geniz akıntısı önlemenin yollarından biri bol bol su içmektir, günde en az 2-2,5 litre su içilmelidir. Sigara içilmemesi ve tozlu-dumanlı, hava kirliliği olan ortamlardan uzak durulması gerekir. Hastaların burunlarına tuzlu su spreyleri veya solüsyonları kullanmaları faydalıdır. Burada burun yıkamanın önemini bir kez daha vurgulamak gerekir. Alerjik nezlesi olanların alerjenlerle teması azaltmak için önlemler alması gerekir. Dönemsel olarak doktor kontrolünde alerji tedavileri kullanılabilir. Diğer yandan burun mukozasında ve işleyişinde bozulmaya neden olan esas hastalıklar belirlenmişse, bu durumda artık önlem almak değil, bunların tedavisine başlamak gerekir.

Konuyla İlgili Diğer Yazılar
Yorumlar
  • kullanıcı
    MUSTAFA 17.05.2022 14:28:42

    Hocam merhaba alerjik rinit sebebiyle ağız kokusu problemim var. Bunun bir tedavi yöntemi var mı kliniğinize gelsem yardımcı olur musunuz?

    1
    • doktor
      ATİLLA ŞENGÖR
      18.05.2022 13:47:13

      Merhaba Mustafa Bey; sebep alerjik rinitse önce bir Alerji Uzmanına danışmanızda fayda var. Sonuç alamazsanız, diğer sebepler veya alerjiyi taklit eden durumlar açısından gereklirse ben de elbette değerlendiririm. Teşhisi belirdikten sonra tedavisi olup olmadığını anlarız.

  • kullanıcı
    BÜLENT 26.04.2022 19:18:56

    Mrhb Hocam, zaman zaman bogazda gıcıklanma, geniz akıntısı bazen oluyor bazen olmuyor, sonrası mide bulantısı ama kusmuyorum, sonrasında kuru öksürük, bazen konuşamıyacak hale geliyorum. Bulunduğum ortamda zor duruma düşüyorum. Öğürme şeklinde mide bulantısı oluyor.

    1
    • doktor
      ATİLLA ŞENGÖR
      27.04.2022 12:54:56

      Merhaba Bülent Bey, endoskopla burun-geniz bölgesine baktığımızda, geniz akıntısı varsa bunu ve kaynağını görmeye çalışıyoruz. Akıntı görebilmişsek, verebileceğimiz tedaviler sıklıkla oluyor. Ancak sizde sindirim sistemine ait, benim branşım dışı hastalıklar da olabilir. Kendi değerlendirme ve takiplerimi yaptıktan sonra, şikayetlerinizle ilgili bir başka branşa da yönlendirmem gerekli olabilir.

  • kullanıcı
    EVREN 7.04.2022 03:22:29

    Merhabalar benim kendimi bildim bileli geniz akıntım var geceleri yanımda peçete ile uyuyorum gece her uyandığımda boğazım doluyor ve balgam gibi çıkarmak zorunda kalıyorum gece yatmadan önce tatlı bişe yediğim zaman bu akıntı daha çok yapışkan hale geliyor ve gece birden boğularak uyanıyorum nefes alamıyorum kusuyorum özellikle tatlı bişeler yiyince çok yoğun oluyor

    1
    • doktor
      ATİLLA ŞENGÖR
      11.04.2022 12:23:14

      Merhaba ve geçmiş olsun. Burun-geniz bölgelerini endoskopik muayene ile görerek değerlendirebiliyoruz. Bu şekilde geniz akıntısına sebep olabilecek burun-sinüs hastalıklarını, gereğinde takip ve ek araştırmalar da yaparak, teşhis ve çoğu kez tedavi edebiliyoruz.

  • kullanıcı
    MURAT K 25.03.2022 01:52:38

    gece yatsan da yatmasan da geniz akıntısı neden cogalir. cok kisiden duyuyorum gece geniz akıntısının arttigini. sadece yatmaya bagli yercekimi etkisi degil gece salgi arttiran bisey var ama ne anlamadım. bir de yemeklerden sonra salgi artisiyla beraber geniz akıntısı sebebi ne olabilir? bu iki durum cok yaygin insanlarda. ozellikle viral ya da bakteriyel enfeksiyon gecirenlerde. yemek sonrası ve gece akıntı salgi artisinin nedenleri biliniyor mu acaba yardimci olabilir misiniz?

    1
    • doktor
      ATİLLA ŞENGÖR
      27.03.2022 08:48:11

      Murat Bey, vücutta "parasempatik sistem" etkisi istirahat halinde veya yemek yedikten sonra baskın hale gelir. Bu sistem vücudun genel salgı üretimini tetikler; sindirim, burun-sinüs salgıları vs. Ayrıca dediğiniz gibi yerçekiminin de etkisi mutlaka olur. Yatıldığında, salgılar, halihazırda "mukosiliyer aktivitenin" taşıma yönü olan geniz bölgesine doğru daha hızlı ulaşır. Ancak bunlar herkeste olan, şikayeti olmayan insanlarda da bulunan etkilerdir. Rahatsızlığı olanlarda, salgıları arttıran ve kıvamını yoğunlaştıran sebepleri bulmak/araştırmak gerekir. Yemeklerle ilgili ayrıca "gustatuar rinit" veya genizde geçtiğimiz yıl keşfedilen "tükürük bezi dokusu"nun etkisi de olabilir.

  • kullanıcı
    GİZEM 16.03.2022 01:16:21

    Hocam merhabalar bir süredir kızımda geniz sorunu var 20 yaşında yemek yerken genzine hapşırdigi için yemek kaçtı 10 ay falan oldu şuan yemek yediğinde de küçük yemek parçacıkların genzine kaçtığını söylüyor ve güzel kokuları dahi kötü koku olarak algılıyor.

    1
    • doktor
      ATİLLA ŞENGÖR
      17.03.2022 17:17:19

      Gizem Hanım Merhaba, bu tip durumlarda geniz bölgesi ve burun boşluğu endoskopik muayene ile değerlendirilmelidir. Bahsettiğiniz durum, kas ve/veya sinir sistemine ait sorunlara bağlı yumuşak damak yetmezliği veya yumuşak damak yetmezliğine yol açabilecek bazı kitle ve oluşumlarla ilişkili olabilir.

KBB Uzmanı Dr. Atilla Şengör Olarak sağlığın ne derece önemli olduğunun bilincindeyim. Bu konuda siz değerli okurlarımın sorularına cevap vermek, yaşadığınız rahatsızlıkların çözümünde yardımcı olabilmek adına her yoruma özenle cevap vermekteyim. Yorumlarınıza cevap verildiğinde belirtmiş olduğunuz mail adreslerine bilgi maili düşmektedir.

ŞENGÖR KBB

Tel: 0(212) 351-24-01
Adres: Adres: Kültür Mh., Ahmet Adnan Saygun Caddesi No:3
Akmerkez Apt. (Akmerkez Residence), Daire 6C-502, (Etiler)
Beşiktaş / İstanbul

YASAL UYARI

Bu sitenin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitemizdeki yazılar sadece bilgi vermek amacı ile yayınlanmaktadır. Uzman hekimlere danışılmadan kesinlikle tedavi için kullanılmamalıdır. Site kullanımından doğabilecek her türlü sorumluluk kullanıcıya aittir. Site içeriği kaynak gösterilmek suretiyle paylaşılabilir.

Bu site MFC Teknoloji tarafından yapılmıştır.